SAMAN, KÖMÜR VE FASULYE

👨‍👩‍👧

Ebeveyn Notu

⏱ Okuma Süresi:
4-5 dk dakika
👶 Önerilen Yaş:
4-7
💛 Öğrettiği Duygular:
İş Birliği, Problem Çözme, Cesaret, Sonuçları Öngörme, Yeniden Başlama

Bu masal, “birlikte hareket etme” fikrini pratik bir durum üzerinden anlatır: plan yapmak, denemek ve sonucu görüp yeniden uyumlanmak. Çocuk, farklı özelliklere sahip karakterlerin aynı hedefe giderken farklı tepkiler verebileceğini fark eder. Son bölümde “yeniden başlama” teması, hata veya aksilik sonrası toparlanma duygusunu yumuşatır.

Okurken Dikkat: Masalda ateş, dere ve “korkma” anı geçer; küçük yaşlarda bu kısımları sakin bir tonla okuyup “Güvende olma” vurgusu yapmak iyi gelir.

Eğitici Etkinlik “Köprü Planı: Güvenli Geçiş Oyunu”

Yaş: 4–7

Süre: 10–12 dk

Malzeme: 1 havlu/şal (dere), 6–10 yastık veya kitap (adım taşları), 3 küçük nesne (saman/kömür/fasulye yerine oyuncak/lego/taş), bir kâğıt-kalem (isteğe bağlı)

1) Zemine bir havlu serip “dere” yapın. Dereyi geçmek için yastık/kitapları “adım taşı” gibi yerleştirin.

2) Üç küçük nesneyi seçin ve her birine bir özellik verin: “Çok hafif”, “Çok sıcak”, “Yuvarlanmayı sever” (çocuk seçsin). Bu, farklılıkları konuşmayı kolaylaştırır.

3) Bir kural koyun: Geçmeden önce 10 saniye plan yapılacak. Çocuk planı söylesin, sen sadece “Sence güvenli mi?” diye sor.

4) İlk denemeyi yapın. Bir yerde “zor” olursa hemen düzeltmeyin; birlikte yeni taş ekleyip planı güncelleyin. (Growth mindset anı.)

5) Son turda rol değişin: Bu kez ebeveyn planı söylesin, çocuk “risk kontrolcüsü” olsun ve güvenli bulmadığı yerde “dur” diyebilsin.

6) Kapanış: “Bugün en iyi işe yarayan plan neydi?” ve “Plan değişince ne hissettin?” sorularıyla 1 dakika sohbet edin.

Psikolog Notu Psikolog Kutusu – Bu Masal Ne Anlatır? Farklılık, dışlanma ve özgüven üzerine ebeveyn rehberi

Masalın ilk etkisi, çocuğun zihninde “tehlike–güvenlik” ayrımını kurmaya yardım etmesidir: ateş ve su gibi güçlü uyaranlar, küçük çocuklarda hızlı heyecanlanma (yüksek uyarılma) yaratabilir. Burada ebeveynin sakin sesi, çocuğun parasempatik aktivasyonunu destekleyerek regülasyon sağlar; çocuk “korku geldiğinde bedenim sakinleşebilir” deneyimini yaşar.

Üç karakterin bir araya gelme kararı, öz-yeterlilik ve sosyal problem çözme açısından önemli bir model sunar: “Tek başıma zorlanabilirim; birlikte daha güvenli plan yapabilirim.” Kömürün geri dönmesi ise başarısızlık değil, risk değerlendirmedir; bu okuma şekli growth mindset’i destekler: denemek, durmak, yeniden düşünmek.

Son bölümde fasulyenin “çatlayıp” ardından dikilmesi, çocuk için sembolik bir onarım öyküsüdür: zor bir duygudan sonra (sıkılma/çaresizlik) destekle toparlanma mümkündür. Bu, bağlanma güveni mesajını güçlendirir: “Bir yetişkin görür, yardımcı olur, yeniden iyi hissederim.”

EĞLENCELİ BİR MASAL BAŞLIYOR

Bir varmış, bir yokmuş. Evvel zaman içinde bir köyde, kendi halinde yaşlı bir kadın yaşarmış. Bahçeli, eski bir evde yaşayan kadın o gün bahçeden bir porsiyon fasulye toplamış. Güzel bir fasulye yemeği yapmak istiyormuş. Bunun için şöminesinde biraz ateş yakmış.

Ateşin daha güçlü yanması için içine bir demet saman atmış; samanları alırken biri yere düşmüş. Fasulyeleri almış, güzelce yıkadıktan sonra tencereye dökmüş. O sırada fasulyelerden bir tanesi de samanın yanına yuvarlanıvermiş. Kadın tencereyi ateşe koymuş.

Kısa süre sonra şömineden parlayan bir parça kömür dışarı fırlamış ve samanla fasulyenin yanına düşüvermiş. İşte Saman, Kömür ve Fasulye masalı da böyle başlamış.

Saman, şömineden fırlayan ve sıcak kor halinde üzerine doğru gelen kömürü görünce biraz yana kaymış. Kömür yuvarlanmış, yuvarlanmış; tam da onların yanında durmuş. Şimdi birbirinden çok farklı özelliklere sahip Saman, Kömür ve Fasulye birbirine bakıyormuş.

saman kömür ve fasulye masalı eğlenceli resimli çocuk masalı

“Sevgili dostlar, nereden geliyorsunuz?” diye başlamış söze.

Kömür cevap vermiş:

“Ben toprağın altından geliyorum. Senelerce orada rahat yaşadım. Sonra beni oradan çıkarıp bu şöminenin içine attılar. Ateş ne kadar sıcaktı size anlatamam! İyi ki bir yol bulup kaçtım. Yoksa neredeyse eriyip bitecektim.”

Fasulye:

“Ben olgunlaşmamıştım henüz ama yanlışlıkla beni de topladılar. Henüz lezzetli bir yemek olmaya hazır değilim. Ben de bir fırsatını bulup kaçtım.” demiş.

Saman:

“Ben de az kalsın şömineye alev oluyordum. Düştüm de kurtuldum.” demiş ama sonra tereddüt etmiş:
“Tüm arkadaşlarım aleve karıştı… Belki de öyle daha mutlu oldular; kim bilebilir ki! Önemli olan, şimdi buradayım.”

Birbirinden çok farklı karakterlere ve özelliklere sahip bu üç kafadar arkadaş derin bir sohbete dalmışlar. Bir süre sonra yaşlı kadın, elinde bir faraşla çıkagelmiş ve yerde duran Saman, Fasulye ve Kömür’ü süpürerek bahçeye atmış.

FARKLI BİR MASAL OKU
KURABİYE ADAM MASALI

İLGİNÇ BİR YOLCULUK

“Şimdi ne yapmalıyız?” diye sormuş Saman. Kömür hemen yanıtlamış:

“Bir araya gelmeliyiz. Burada başımıza yeni bir felaket gelmesini önlemek için gelin, birlikte hareket edelim.”

Bu teklif diğer ikisini de memnun etmiş ve hep birlikte yola çıkmışlar.

Az sonra küçük bir dereye gelmişler. Orada ne köprü ne de yürüyüş yolu varmış; nasıl geçeceklerini bilemiyorlarmış.

Sonra Saman’ın aklına iyi bir fikir gelmiş ve şöyle demiş:

“Ben karşı tarafa uzanacağım; siz de benim üzerimden, bir köprünün üstünde yürür gibi yürüyebilirsiniz.”

saman kömür ve fasulye masalı resimli masallar

ÖZGÜVEN MASALLARI
KENDİNE GÜVENEN TAVŞAN MASALI

Böylece Saman bir kıyıdan diğerine uzanmış. Ateşli bir adam olan Kömür, yeni yapılan köprüye düşünmeden adımını atmış; ama aşağıda gürül gürül akan suyu görünce geri dönmüş. Daha ileri gitmeye cesaret edememiş.

Fakat bu sırada Kömür’ün sıcaklığına dayanamayan Saman bir anda alev almış ve dereye düşerek hızla oradan uzaklaşmış. O sırada korkuya kapılan Kömür, hızla yokuş aşağı yuvarlanmaya başlamış ve bir yerlerde gözden kaybolmuş.

ŞİMDİ SADECE FASULYE KALMIŞ

Tüm bunları gören Fasulye, olduğu yerde kalakalmış. Ne yapacağını bilemiyormuş. Olgunlaşsa güzel bir yemek olabilirmiş belki… Ama şimdi evden çok uzakta, onu kimsenin bulamayacağı bir tepede öylece duruyormuş.

Sıkılmaya başlamış… Sonra öylece durdukça daha da sıkılmış. Sıkılmış, sıkılmış… sonunda o kadar çok sıkılmış ki, sıkıntıdan çatlayıvermiş!

O sırada oradan geçmekte olan bir terzi, çatlamış Fasulye’yi görmüş. Şefkatli bir kalbe sahip olan terzi, bir iğne ve bir iplik çıkarmış; minik Fasulye’yi dikmiş. Ancak siyah iplik kullandığı için Fasulye’nin dikiş yerleri siyah olmuş.

Fasulye siyah ipleriyle çok daha güzel görünüyormuş. Kendini tamamen yenilenmiş gibi hissediyormuş. Terziye içtenlikle teşekkür etmiş.

Terzi, bu siyah dikişli miniği çok sevmiş ve ona “Börülce” diye seslenmeye başlamış. Börülce’yi yanına almış, onu bir toprağa ekmiş. Toprağın altında filizlenip büyüyen Börülce için artık yepyeni bir hayat başlamış. Ayrıca artık kendisi gibi siyah izleri olan birçok kardeşe sahipmiş.

O zamandan bu yana tüm börülceleri, diğer fasulyelerden ayıran siyah izleri olmuş. Bu eğlenceli masal da burada bitmiş.

Masal Sonu

Üç kafadar, başlarına gelenlerden sonra birlikte hareket etmenin güven verdiğini fark eder. Dereyi geçmek için bir plan kurarlar ama plan beklenmedik şekilde bozulur. Yine de hikâye, zor bir andan sonra yeniden toparlanmanın ve yeni bir başlangıç yapabilmenin mümkün olduğunu gösterir.

EBEVEYN SORULARI: Masal Üzerine Sohbet Edelim

Masalı bitirdikten sonra çocuğunuzla bu sorular üzerine konuşarak; onun empati yeteneğini, analitik düşünme becerisini ve duygusal zekâsını destekleyebilirsiniz. Çocuğunuzun en ilginç cevabını yorumlarda bizimle paylaşın!

  • Sence Saman, Kömür ve Fasulye neden birlikte hareket etmek istedi?
  • Dereyi geçmek için kurdukları planın en iyi tarafı neydi?
  • Kömür geri dönünce sence korktu mu, yoksa daha güvenli bir şey mi düşündü?
  • Plan bozulunca Fasulye neler hissetmiş olabilir? Sen olsan ne yapardın?
  • Terzi Fasulye’ye yardım edince, sence Fasulye’nin içinde ne değişti?
  • Bu masaldan senin aklında kalan en önemli ders ne?

BU MASALI YILDIZLARI KULLANARAK DEĞERLENDİREBİLİRSİNİZ. Aşağıda bulunan yorum bölümünden kolayca fikrinizi belirtin, masalları birlikte iyileştirelim. Yorumlarınız benim için çok değerli 🙂

DESTEK İÇİN Instagram ya da Youtube hesabımızı takip etmeniz yeterli ♡

Son güncelleme: 14 Şubat 2026
Paylaş
Facebook
X
WhatsApp
Masalı Oyla:
12345 (4,04)
Loading...

Masal Hakkındaki Fikirlerinizi Paylaşın:

İlgili Masallar